Kraak die code!

10 sep 2025
8 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 21 mrt

Over DISC en Stijlcategorieën

Ieder mens is uniek. Jouw combinatie van persoonlijkheden en eigenschappen maken jou uniek. Maar die combinatie is geen vast gegeven. Jij bent niet altijd dezelfde persoon. Jij draait -meestal onbewust- aan de knoppen van wie jij bent en zo laat jij verschillende kanten van jezelf zien. Dat gaat vaak op gevoel. Zonder erover na te denken. Met als gevolg dat je soms niet doorhebt hoe anderen jou zien en waarom dat zo is.

Laat jezelf écht zien

Maar wat als je er nu eens bewuster mee omgaat? Wat als je nu eens gaat 'spelen' met die ontelbare combinaties van jezelf? En leert ontdekken welke 'code' voor jou op welk moment werkt? Dan geef jij richting aan jezelf en aan jouw boodschap. Dan geef je anderen de kans om jou écht te zien zoals jíj bent. Kraak én maak je eigen code!

Om jouw ‘code’ te vinden kun je gebruik maken van diverse methodieken en systemen. Bijvoorbeeld het DISC-model. Dit model geeft je inzicht en maakt je bewust van jouw eigen voorkeursstijl in gedrag en (non-)verbale communicatie én die van anderen.

Een andere methode is het Stijlcategorieën-systeem. Deze neemt alle ingrediënten onder de loep die belangrijk zijn voor het spreken van de non-verbale taal van kleding, rekening houdend met zowel je uiterlijk, je innerlijk en de gelegenheid.

Hoe vind je nu de beste code-combinatie voor welk moment?Stel jezelf dan eens de volgende vragen:

Wie ben je? Wie wil je zijn? Hoe wil je gezien worden?

Ga de uitdaging aan en kraakt jouw code door DISC en De Stijlcategorieën te combineren.

Zo laat ik mij graag zien, als ik aan het werk ben.

Over de vormgeving van het DISC-model

Het DISC-model bestaat uit vier kwadranten die ontstaan door het combineren van twee assen. De horizontale as staat voor Introvert versus Extravert. De verticale as staat voor Taakgericht versus Mensgericht

Over de vier DISC-kwadranten

De vier DISC-kwadranten staan voor vier gedragsstijlen, namelijk Dominantie, Invloed, Stabiliteit en Conformisme.

Elke stijl kenmerkt zich door kwaliteiten en valkuilen. Iedereen heeft elk van de vier DISC gedragsstijlen in meer of mindere mate in zich. Hoe hoger iemand op een bepaalde kleur scoort, hoe meer deze stijl herkenbaar zal zijn voor die persoon.

De DISC-kwadranten en hun kenmerken

Het rode D-kwadrant

is een combinatie van extravert en taakgericht. Kenmerkend voor een hoge D-score: Doel- en resultaatgericht, veeleisend, besluitvaardig, sterke wil, zakelijk

Het gele I-kwadrant

is een combinatie van extravert en mensgericht. Kenmerkend voor een hoge I-score: Open, vriendelijk, enthousiast, optimistisch, prater, overtuigend

Het groene S-kwadrant

is een combinatie van introvert en mensgericht. Kenmerkend voor een hoge S-score: Loyaal, harmonie, geduldig, bemoedigend, meevoelend, teamplayer

Het blauwe C-kwadrant

is een combinatie van introvert en taakgericht. Kenmerkend voor een hoge C-score:Leergierig, nauwgezet, bezonnen, analytisch, voorzichtig, formeel

DISC-Kwadranten in relatie tot werkomgeving en beroepen

D-Kwadrant = Beslisser >>> advocaten, chirurgen, CEO´s

I-Kwadrant = Entertainer >>> trainers, acteurs, verkopers

S-Kwadrant = Dienstverlener >>> verpleegkundigen, therapeuten, onderwijzers

C-Kwadrant = Analyticus >>> financiële dienstverlening, wetenschap, informatietechnologie

Bronvermelding: Thomas International | Enneavision | Impact-ontwikkeling

De methodiek van de stijlcategorieën

Al enige tijd werk ik als ‘Erkend Stijlcategorieën Expert’. In de methodiek Stijlcategorieën zitten alle ingrediënten die belangrijk zijn voor het spreken van de non-verbale taal van kleding. Niet alleen je uiterlijk (lichaamskenmerken) en innerlijk (persoonlijkheid, kwaliteiten en talenten) nemen we hierin mee als we inzoomen op jouw gelegenheid, maar ook wie je gaat ontmoeten, welk doel je dan hebt en in welke context we het kunnen plaatsen.

‘Ze moeten me maar nemen zoals ik ben’, is een veel gehoorde reactie. Maar ook ‘het gaat toch om de inhoud’.

Tuurlijk gaat het om de inhoud. Tuurlijk gaat het om wie je bent. Maar hoe laat je dat dan zien?

Ja, je laat altijd iets zien, want je kunt niet-niet communiceren met je uitstraling. Inderdaad niet-niet. Je vertelt namelijk altijd een boodschap. Dat kun je niet uitschakelen. Als je ervoor zorgt dat jouw non-verbale beeld en jouw verbale gedrag en communicatie congruent zijn aan elkaar, dan heb je een krachtig instrument in handen. Wie wil dat nu niet?!

Over de vier Stijlcategorieën

De stijlcategorieën zijn een compact en overzichtelijk systeem dat is bedoeld om snel de boodschap van kleding te bepalen: Wat straal je uit? Wat vraagt een bepaalde context? Hoe breng je een boodschap helder over met je kleding? De stijlcategorieën gaan over onderscheid maken, het analyseren van de taal van kleding.

Het systeem bestaat uit vier Stijlcategorieën. Globaal kun je zeggen dat er een indeling is in twee formelere en twee informelere categorieën. Daarin plaatsen we niet alleen de vormgeving van de kledingoutfits (zoals een kostuum, overhemd en stropdas in de formelere en een jeans met T-shirt en vest in de informelere outfit) maar passen die indeling ook toe op ieder moment, bij iedere gelegenheid, zowel zakelijk als privé.

Voorbeelden van de formelere Stijlcategorie

Voorbeelden van de informelere Stijlcategorie

Stijlcategorieën in relatie tot werkomgeving en beroepen

Voorbeelden van formelere beroepen met de essentie leiden en begeleiden:

>>> advocaat, chirurg, bestuurder, minister, burgemeester, ingenieur, manager, wethouder, directeur, projectleider

Voorbeelden van informelere beroepene met de essentie ondersteunen en verzorgen:

>>> sporttrainer, acteur, leerkracht basisschool, architect, receptionist, kleuterjuf, verpleegkundige, conciërge, fysiotherapeut

Combinatie DISC èn Stijlcategorieën

En wat gebeurt er als we de DISC en de Stijlcategorieën nu eens over elkaar heen leggen?

Dan zien we verrassende overeenkomsten in relatie tot werkomgeving en beroepen en de daarbij behorende verwachte en gewenste non-verbale boodschap van je kleding!

Het rode D- en het blauwe C-kwadrant van DISC plaats je in de formelere Stijlcategorie Het gele I- en het groene S-kwadrant van DISC plaats je in de informelere Stijlcategorie

Conclusie

Jouw voorkeursstijl in (non-)verbaal gedrag en communicatie kun je letterlijk zichtbaar maken door bewust de Stijl-categorieën toe te passen. Dan geef je anderen de kans om jou écht te zien zoals jíj bent. Kraak én maak je eigen code!

Over Frans (1)

Frans is op weg naar een sollicitatiegesprek in het gemeentehuis. Hij wacht in de hal bij de receptie op het moment dat hij opgehaald wordt voor zijn gesprek. Daar heeft hij een leuk praatje met een man die naast hem staat. Het blijkt één van de raadsleden te zijn.

Dan komt er iemand in de hal naar hen toegelopen en spreek Frans aan. “Als u mij uw tablet geeft, dan maak in de inlog voor u in orde.” Het raadslid naast hem zegt: “ik zal mijn tablet even pakken, dan kun je het meenemen’. Het gezicht van de ict-er laat een duidelijke verwarring zien.

Als we de non-verbale uitingen van zowel het raadslid als Frans onder de loep nemen, dan zien we het volgende:

Frans heeft een sollicitatiegesprek voor de functie van juridisch adviseur. Hij is gekleed in een combinatie van een colbertje in een donkerblauwe stof met een fijne ribbelstructuur en een pantalon in een vage donkerblauwe geruite stof, gecombineerd met een wit overhemd met donkerblauwe knoopjes en bies en donkerblauwe leren veterschoenen.

Het raadslid draagt een grof gebreide crèmekleurige coltrui en een gebleekte jeans met bruine veterboots.

Is het dan raar dat de ict-er een inschattingsfout maakt?

Voorbeeld van de outfit zoals die van Frans en van het raadslid

Over Frans (2)

In zijn vrije tijd is Frans lid van de sportclub en wordt af en toe gevraagd als gasttrainer. Daarnaast gaat hij als vertegenwoordiger van de club, om tafel met de gemeente om te onderhandelen over een nieuwe club-locatie.

De leden van de sportclub vinden dat je Frans altijd kunt vragen om advies, ze zien hem als een mensenmens en iemand die oog heeft voor ieders talent. Als gasttrainer wil hij dan ook graag toegankelijk, open en vakkundig overkomen, ook op de mensen die hem niet kennen.

Om zijn non-verbale communicatie in te passen aan zijn rol als gasttrainer, kiest hij heel bewust een informele sportoutfit dat schoon, verzorgd en niet versleten is.

Tijdens de bijeenkomsten met de gemeente wil Frans dat de club serieus genomen wordt in het proces van de club-verhuizing, dat de gemeente luistert naar hun wensen en ideeën. Met de insteek dat ze samen met de gemeente zoeken naar de meest ideale oplossing, waar alle partijen achter kunnen staan.

Om zijn non-verbale communicatie in te passen rol als vertegenwoordiger van de club, kiest bij heel bewust niet zijn sportoutfit inclusief sportsneakers, maar een casual broek in combinatie met een sportief jasje en een overhemd met een subtiele print.

Voorbeeld van de sportoutfit zoals Frans die draagt en het overhemd dat hij draagt onder zijn blauwe colbertje

Hadassa over de combi DISC en Stijlcategorieën

"Omdat ik graag advies wilde hoe ik mij voor verschillende werkzaamheden het beste met mijn uitstraling en kleding kan presenteren, heb ik Simone gevraagd mij te coachen. Wat ik vooral erg belangrijk vond is dat zij niet een ‘mooi’ plaatje creëert, maar uitgaat van mij als persoonlijkheid, wie ik ben, wat ik doe en vooral wat ik nodig heb.

Hoe deed ik dat vroeger

In mijn ‘twenties’ startte mijn carrière als raadslid in de gemeenteraad. Ik weet nog goed hoe ik tijdens een warme zomerse dag mijn eerste vergadering bijwoonde in shirt en afritsbroek. Ik kreeg bijna letterlijk geen ruimte en contact. Vanaf die tijd ben ik mij formeler gaan kleden. Colbertje, blouse, pak in een klassieke stijl inclusief rode lippenstift en mijn haar in de knot. Ik had het gevoel dat ik serieuzer genomen werd in een jasje, blouse, rok of pak dan in een jeans en T-shirt. Ik wist hoe ik dit moest doen en het werkte!

Toen ik mijn huidige man leerde kennen kwam er een omslag. Zijn werkkring bevond zich in de zeer informele sfeer. Toegankelijkheid is een heel belangrijk onderdeel in zijn sociale functie. In zijn kleding zag je dat terug in het dragen van jeans, sweaters, T-shirts en sneakers. En wat deed ik? Mijn kledingkeuze boog zich in de richting van hem, ik paste mij aan hem aan. En achteraf gezien koste dat mij best wel veel moeite.

Samen met Simone aan de slag met de Stijlcategorieën

Mijn basis-stijlcategorie zit in de formele sfeer. Over deze vorm van kleedstijl hoef ik niet na te denken, dat gaat als vanzelf. Deze stijl past perfect in de context van mijn werk als raadslid. Wat een ontdekking! Simone heeft mijn vroegere voorkeur voor klassiekere en formelere kleding weer wakker gemaakt. Maar wel op een manier dat het niet tuttig is, want dat wilde ik absoluut niet. Door het maken van accenten en het toevoegen van subtiele glanseffecten. (Ik draag nu zelfs oorbelknopjes!)

En voor mijn andere werk in een informelere context heb ik van Simone geleerd om enkele elementen in mijn outfit in te passen waarin ik mij ook goed voel.

Over mijn DISC-ervaringen

Sinds ik DISC-methodiek heb ontdekt gebruik ik het. Eerst heel bewust, nu gaat het bijna als vanzelf en onbewust.

Als ik nu terugkijk op mijn kledingstijl-geschiedenis, kan ik mijn eigen DISC en die kleedstijl heel makkelijk koppelen. Van nature heb ik veel blauw en rood in mijn DISC score. Daar past mijn basis-categorie Formeel dus perfect bij. Zo werk ik ook in mijn functie als raadslid.

Maar in mijn andere werk beweeg ik mij heel bewust veel meer richting van de groene DISC-score. In zowel gedrag als in manier van communiceren en keuze in mijn non-verbale uitstraling. Ik merk dat als ik mijn inpas aan de context, ik mijn werkdoelen veel makkelijker en effectiever kan bereiken.

Daarnaast zie ik dit ook bij anderen

Via de DISC kun je mensen leren ‘lezen’. Als je de gedragsstijl herkent, maakt het die ander als het ware voorspelbaarder. Als je dan je eigen gedrag daarop inpast, kun je die ander veel makkelijker meenemen in het werkproces. Daarnaast verklapt hun kleedstijl-categorie vaak al heel veel tijdens de eerste indruk, dus daarmee versnelt het ‘lees-proces’ alleen maar meer.

Ben je nieuwsgierig geworden hoe jij mensen kunt gaan ‘lezen’? Dan moet je dus bij Simone zijn."